ИНТЕРСЕМИОТИЧКА ТРАНСПОЗИЦИЈА: ПОЕТСКИ ЕКФРАЗИС ИЛИ СЛИКИ НАСЛИКАНИ СО ЗБОРОВИ

Белешки

[1] на пример стриповите, поштенските марки, рекламите

[2] како пример за синкретички дискурс ќе ги посочиме калиграмите, хиероглифите, визуелната поезија итн

[3] цитирано и цитати преземени од Мартиновски, Владимир. 2007. Екфразисот како херменевтички феномен во античката книжевна традиција. во: Споредбени триптиси. Скопје: Магор.

[4] исто.

[5] преземено како цитат на Рифатер од Мартиновски, Владимир. 2007. Екфразисот како херменевтички феномен во античката книжевна традиција. во: Споредбени триптиси. Скопје: Магор.

[6] цитат од Мартиновски, Владимир. 2007. Екфразисот како херменевтички феномен во античката книжевна традиција. во:Споредбени триптиси. Скопје: Магор.

[7] го земаме како пример поетскиот екфразис бидејќи кај него најчесто се воочуваат овие додавања или почесто одземања на елементи од ликовното дело поради тоа што неговата најчесто куса форма во стихови подразбира максимална селектираност на иконични информации кои се пренесуваат во вербалниот медиум но притоа се овозможува постигнување на максимум значење. Со ова секако не ја исклучуваме  можноста истото ова да се појави и во еден прозен екфразис, но сепак да не заборавиме дека прозното творештво овозможува подолги описи.

[8] како пример да ги земеме сонетите на Бодлер кои иако напишани во стихови го задаваат проблемот на нивното сврстување во чисто книжевнен или чисто критички екфразис. Знаејќи го податокот дека Бодлер бил и ликовен критичар лесно ќе нe натера да ги наречеме неговите сонети книжевно-критички екфразиси.

[9] цитат од Џепароски, Иван. 2008. Песната како слика: Икар, Бројгел, Одн. во: Естетика на возвишеното. Скопје: Магор.

[10] цитат од Мартиновски, Владимир. 2008. Вилијам Карлос Вилијамс и Питер Бројгел: поетски портрет на (непостоечки) автопортрет во: Мираж 19.

[11] како дел од овој труд поради немање на македонски превод ќе го користиме хрватскиот превод на песните од Вилијамс.

[12] друга претпоставка е дека на оваа слика е претставен Херонимус Бош кој пак според биографијата на Бројгел бил негов учител.

[13] цитат од Мартиновски, Владимир. 2008. Вилијам Карлос Вилијамс и Питер Бројгел: поетски портрет на (непостоечки) автопортрет во: Мираж 19.

[14] исто

[15] цитат од Насон, Овидиј, Публиј. 2002. превод Љубинка Басотова. Преобразби. Скопје: Три

[16] цитат од Џепароски, Иван. 2008. Песната како слика: Икар, Бројгел, Одн. во: Естетика на возвишеното. Скопје: Магор.

[17] цитат од Џепароски, Иван. 2008. Песната како слика: Икар, Бројгел, Одн. во: Естетика на возвишеното. Скопје: Магор.

[18] и овде како и во песната Пејзаж со падот на Икар Вилијамс максимално успеал да ја долови и истакне таа десакрализација која е едно од основните обележја на Бројгеловата поетика

[19] преку истакнувањето на духот кој вдахновен одбира дали ќе прифати или ќе одбие зададена тема, со што во песната се разработува и состојбата на сликарот пред сликата да биде започната а подоцна и насликана, уште еднаш се потврдува тврдењето дека песните на Вилијамс не се само дескрипција на сликите на Бројгел туку напротив тие се екфразис на самото уметничко творештво.

[20] под читател во овој случај ќе го сфатиме и гледачот на сликата бидејќи секое гледање на едно ликовно-уметничко дело воедно е и негово „читање“.

Литература:

1. МАРТИНОВСКИ, Владимир. 2007. Екфразисот како херменевтички феномен во античката книжевна традиција. во Споредбени триптиси. Скопје: Магор.
2. МАРТИНОВСКИ, Владимир.2003. Херонимус Бош и Питер Бројгел. во Од слика до песна. Скопје: Магор.
3. МАРТИНОВСКИ, Владимир. 2008. Вилијам Карлос Вилијамс и Питер Бројгел: поетски портрет на (непостоечки) автопортрет. во:Мираж 19, www. mirage.com.mk.
4. ХОЕК, Х. Лео. 2007. Интерсемиотичка транспозиција – кон една прагматска класификација. во: Компаративна книжевност – Теории на другоста, приредила Соња Стојменска- Елзесер. Скопје: Евро - Балкан Пресс.
5. ЏЕПАРОСКИ, Иван. 2008. Песната како слика: Икар, Бројгел, Одн. во Естетика на возвишеното. Скопје: Магор.
6. PoemHunter.com